نسیم نجیمی – از آنجا که تغییر تنها امر ثابت در دنیای پر تحول امروز است، برنامه ریزی، مولفه مهارتی لازم برای رویارویی با تغییرات و حوادث آینده از افق تعیین مسیر از مرحله اقدام تا عمل می باشد. برنامه ریزی در زندگی یکی از عوامل مهم و اساسی است که از طریق آن اهداف مورد نظر تعیین شده و روشهای دستیابی به اهداف در زمان مشخص پیش بینی می شود.

تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۰۸/۱۹ - ۲۰:۱۲ کد خبر : 87668

پایگاه خبری تحلیلی راه مردم : صنعت چهار، برنامه ریزی چهار

نسیم نجیمی /کارشناس ارشد مدیریت صنعتی

 

سازمان جهانی انقلاب های صنعتی ( آیرونیا)

از آنجا که تغییر تنها امر ثابت در دنیای پر تحول امروز است، برنامه ریزی، مولفه مهارتی لازم برای رویارویی با تغییرات و حوادث آینده از افق تعیین مسیر از مرحله اقدام تا عمل می باشد. برنامه ریزی در زندگی یکی از عوامل مهم و اساسی است که از طریق آن اهداف مورد نظر تعیین شده و روشهای دستیابی به اهداف در زمان مشخص پیش بینی می شود. برنامه ریزی فعالیت سیستماتیکی است که مشخص می کند چه وقت، چطور و چه کسی فعالیت خاصی را انجام دهد. به عبارت دیگر،برنامه ریزی شیوه تخصیص منابع فیزیکی و انسانی در دسترس و مورد انتظار برای برآورده کردن نیازها بر حسب اولویت و ضرورت است.

از دیگر سو در سال های اخیر در آستانه ی تحولات بزرگ تکنولوژیکی قرارداریم که به طور بنیادین، شیوه کار و زندگی ما را تحت تاثیر خود قرار می دهند. تغییراتی چنان گسترده در مقیاس که شباهتی به هیچ کدام از تجربیات قبلی بشر ندارند – انقلاب صنعتی چهارم – در عصر انقلاب صنعتی چهارم سرعت تحولات در مقایسه با انقلاب های صنعتی قبل که پیشرفت خطی داشتند، پیشرفت تصاعدی دارد و بر تمام سیستم های مدیریتی، تولیدی و نظارتی تاثیر بسزایی می گذارد.

این انقلاب که امروزه با فناوری هایی چون اینترنت اشیا، زنجیره بلوکی، هوش مصنوعی و … شناخته می شود سه ویژگی اساسی دارد:

  • اختیار تصمیم گیری به ماشین های یادگیرنده واگذار می شود
  • انسان ها انتخاب گر نیستند بلکه گزینه های انتخاب شونده هستند.
  • سیستم های سایبر فیزیکی (CPS) مکانیزم کنترلی و نظارتی عصر حاضر خواهند بود (سیستم های سایبر فیزیکی که نسخه ارتقا یافته ای از ماشین های یادگیرنده قلمداد می شوند، تلفیقی از فرایندهای محاسباتی، شبکه ای و فیزیکی هستند . به بیانی ساده‌تر، این سامانه‌ها با ارتباط‌دهی فناوری اطلاعات به اجزای مکانیکی و الکترونیکی، امکان ارتباط اجزا را از طریق شبکه با یکدیگر فراهم می‌کنند)

آیا دانش و فناوری انقلاب صنعتی چهارم بر فرایند برنامه ریزی در این عصر تاثیر می گذارد؟ برنامه ریزی توسط چه کسانی انجام می شود و چه تغییری با دوره های قبل دارد؟

از آنجا که محدودیت منابع در هر دوره عنصری تاثیر گذار بر فرایند تصمیم گیری است، عملیات تخصیص این منابع به نیازها با در نظر گرفتن اولویت ها همچنان به قوت خود باقی است لذا برنامه ریزی رویکردی غیر قابل انکار است اما تفاوت های عمده ای با شکل گذشته آن خواهد داشت.

تا دوره قبل انقلاب های صنعتی، این فرایند از طریق انسان ها و با کمک مدل های ریاضی با تشریح منابع و فعالیت ها و تبدیل اهداف مورد نظر به توابع هدف انجام می شد. منابع بر حسب قابلیت های کمی و کیفی مشخص می شدند و فعالیت ها بر حسب اطلاعاتی مانند منابع مورد نیاز، مدت زمان انجام، زمان آغاز و زمان پایان آن ها توصیف می شدند. توابع هدف نیز هزینه های سیستم برای اجرای تصمیمات مربوط به تخصیص منابع به فعالیت ها را شامل می شد. و در نهایت چرخه برنامه ریزی با ارزیابی عملکرد و تعیین انحرافات از برنامه خاتمه می یاقت.

از آنجا که عصر حاضر روز به روز در حال پیچیده‌تر شدن است و انبوهی از انتخاب‌ها و محدودیت‌های زمانی و حاشیه‌ای، تصمیم‌گیری را دشوارتر ،لذا مدل های ریاضی که در گذشته به تولید داده می پرداختند توان پاسخگویی و تحلیل تعداد زیادی از متغیرها را نداشتند و بنابراین برنامه ریزی با ریسک های متعددی مواجه می شد و مدیریت داده ها از اهمیت بیشتری برخوردار بود. در عصر حاضر ماشین های یادگیرنده با استفاده از الگوریتم ها و مدل های آماری بدون در نظر گرفتن اقتضائات محیطی به تصمیم گیری های دقیق و صریح می پردازند و بهره وری را به حدکثر می رسانند. نمونه ی بسیار ساده آن ماشین های بدون سرنشین یا نرم افزارهای مسیر یابی مانند waze هستند که عملا اختیار تصمیم گیری و برنامه ریزی را ازانسان گرفته اند و آنها را به سمت استفاده بهینه از منابع شان (زمان و هزینه) سوق می دهند. بنابراین ما بخشی از محیط داده کاوی ماشین های یادگیرنده هستیم و نقش ما صرفا ارائه داده به این ماشین ها برای استفاده از الگوریتم دقیق آنها می باشد.

همچنین سیستم های سایبر فیزیکی- سیستمهای هوشمندی که بعلت توانمندی شان برای یادگیری و تطابق از دیگر سیستم ها متمایز شده اند – جایگزین برنامه ریزان شده و با استفاده از پایش مداوم داده های حاصل از حسگرهای هوشمند به پردازش و تفسیر اطلاعات پرداخته و سیستم های مدیریت را قادر می سازد تا تصمیم گیری های غیر متمرکز را انجام دهند. قابلیت اطمینان به  برنامه ریزی انجام شده توسط سیستم های سایبرفیزیکی بعلت قابلیت اتصال پیشرفته آنها در دریافت بلادرنگ داده ها از دنیای فیزیکی و اطلاعات و مدیریت هوشمندانه داده ها ، قابلیتهای تحلیلی و محاسباتی در فضای سایبری می باشد.

اساسا در دنیای حاضر برنامه ریزی بر اساس رویکرد اقتضایی صورت نمی پذیرد بلکه واقعیتی محض است. نتیجتا در عصر انقلاب صنعتی چهارم انسانها دیگر برنامه ریز نیستند بلکه در نقش مشاورانی حاضر می شوند که اطلاعات مورد نیاز سیستم های سایبر فیزیکی را فراهم میکنند تا این سیستم ها بر اساس ظرفیت بالای پردازش خود بتوانند تمام متغیر های محیطی را در تصمیم گیری ها لحاظ کنند و بهره وری را به حداکثر برسانند.

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار