انقلاب صنعتی چهارم مانند انقلاب های پیشین تحول شگرفی در حوزه تکنیک، ابزار و ماده است. اما فرق آن با انقلاب های پیشین در این است که نه تنها انسان دیگر صرفا مصرف کننده یکسری از محصولات و خدمات جدید نیست، بلکه خودش هم در بطن این تحول شگرف قرار دارد.

تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۰۹/۲۲ - ۱۵:۱۲ کد خبر : 89256

دکتر امیرحسین معینی زندی، نایب رییس اتحادیه وارد کنندگان دارو در گفت و گو با راه مردم مطرح کرد:
صنعت دارو در پرتو انقلاب صنعتی چهارم

انقلاب صنعتی چهارم مانند انقلاب های پیشین تحول شگرفی در حوزه تکنیک، ابزار و ماده است. اما فرق آن با انقلاب های پیشین در این است که نه تنها انسان دیگر صرفا مصرف کننده یکسری از محصولات و خدمات جدید نیست، بلکه خودش هم در بطن این تحول شگرف قرار دارد. انقلاب صنعتی چهارم، به تعبیری، دوران پسارایانه است. ما از دوران رایانه عبور کرده ایم و وارد دوران ابر سامانه هایی به نام سامانه های سایبر – فیزیکی شده ایم که از ترکیب سامانه های فیزیکی (ماشین ها)، زیستی (موجودات زنده بخصوص انسان) و دیجیتالی (ادوات متصل به اینترنت) بوجود می آیند. معنای ساده آن این است که ماشین ها و موجودات زنده با هم ترکیب شده و بر یک بستر ارتباطی دیجیتالی پر سرعت و پر ظرفیت با هم ارتباط برقرار می کنند. انقلاب صنعتی چهارم عصر فناوری هایی همچون اینترنت اشیا، کلان داده و زنجیره بلوکی است. این انقلاب در حوزه دارو هم فرصت ها و ظرفیت های تازه زیادی به هماره دارد.

– جناب معینی پیش از هر چیز، از آنجا که مفهوم انقلاب صنعتی در واقع پیش زمینه حوزه صنعت به شمار می رود، لطفا تعریفی از -صنعت دارو- ارایه بفرمایید. این صنعت چه محدوده ای را شامل می شود و چه ارکانی دارد؟
صنعت دارو مثل بقیه صنایع یک بخش اصلی دارد که کارش تولید محصول تمام شده و نهایی است که به چرخه بعدی یعنی پخش و داروخانه تحویل داده می شود و بیمار به عنوان مصرف کننده انتهایی آن را مصرف می کند. ولی شرکت هایی که خدمات و مواد اولیه این حوزه را تهیه می کنند هم مشمول این صنعت می شوند. بنابراین ارکان صنعت در واقع تولید کنندگان مواد اولیه، تولید کنندگان لوازم بسته بندی و تولید کنندگان محصول نهایی ساخته شده، پخش های دارویی و داروخانه ها هستند. اگر ذی نفعان را هم در نظر بگیریم، بیماران به عنوان مشتری ها، دولت یا همان سازمان غذا و دارو به عنوان قانونگذار در این صنعت نقش دارند طبیعتا شرکت هایی هم که خدماتی را در این حوزه می دهند می توانند در این صنعت جایگاه داشته باشند.
– اساسا جایگاه فناوری در صنعت دارو چیست؟ در تولید دارو هم اکنون بیشتر از چه فناوری هایی استفاده می شود؟
دارو جزو صنایع هایتک (فناوری پیشرفته) محسوب می شود. جزو صنایعی است که در مقایسه با سایر صنایع از تکنولوژی بالاتری برخوردار است. عمر تکنولوژی ها هم کوتاه است البته نه به اندازه آی تی (فناوری اطلاعات). مثلا یکسری مولکول هایی که سال گذشته مصرف می شدند الان دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرند. فناوری هایی که در این حوزه استفاده می شده از زمان مصارف منابع طبیعی شروع شد و بعد با آمدن صنایع شیمیایی به عنوان فناوری شیمیایی خیلی اوج گرفت. در بیست سال گذشته صنعت بیوتکنولوژی هم خیلی رشد کرد و به عنوان یک فناوری در خدمت صنعت دارو آمد و کماکان هم از آن استفاده می شود. از چند سال گذشته درمان ژنتیکی و درمان سلولی هم به این حوزه اضافه شده است. این یعنی ما ژن های بیمار را دستکاری و آنها را سالم می کنیم. یا در سلول های بیمار دستکاری می کنیم و از آنها دارو می سازیم. همه اینها با حوزه فناوری اطلاعات و سایر تکنولوژی ها در ارتباط هستند.
– مدتی است بحث ظهور انقلاب صنعتی چهارم به میان آمده است. به نظر شما این انقلاب چه تاثیری بر صنعت دارو بر جای می گذارد؟ به عبارت دیگر، تحول صنعت دارو در پرتو انقلاب صنعتی چهارم به شکل صورت می گیرد؟
در حوزه دارو و فناوری های نوین دارو، شاید انقلاب صنعتی چهارم مدتی هست که شروع شده است. می دانیم خیلی از دستگاه های هوشمند هستند که به صورت خودکار در حال کنترل المان هایی مثل قند یا فشار خون هستند. حتی درمان تجویز می کنند و به نظر می رسد که در آینده بیشتر از این حوزه خواهیم شنید. فعلا به خاطر مساله قیمت های بالا و شاید فراگیر نشدنش خیلی کم درباره اش می شنویم اما قطعا این حوزه، حوزه فعالی است. در مورد تکنیک های چاپ سه بعدی هم خیلی وقت هست که کار شروع شده است. اعضای بدن را طراحی و چاپ می کنند.
در انقلاب صنعتی چهارم، ضمن تلفیق و ترکیب ماشین ها و موجودات با یکدیگر، نه تنها جمع آوری داده و تولید اطلاعات متحول می شود، بلکه ارتباطات نیز به سطح تازه و ترکیبی ای از انسان و ماشین وارد می شود. در این دوران کم کم اختیار تصمیم گیری از انسان به الگوریتم ها و ماشین های یادگیرنده منتقل می شود و بی تردید شاهد ظهور و توسعه مواد و ترکیبات جدیدی خواهیم بود که قابلیت جمع آوری داده، پردازش داده و تبادل اطلاعات را دارند. همچنین تولید نیز به طور کلی به خصوص با توسعه -تولید صنعتی افزایشی- از طریق تکنیک هایی مانند چاپ سه بعدی
از اساس دگرگون می شود.
تحول صنعت دارو به دو شکل امکان پذیر است: یکی تحول عمومی حوزه صنعت و دیگری تحول اختصاصی در تولید کالایی به نام دارو و همچنین خدمات مربوط به آن. پس، نه تنها روش های تولید صنعتی دارو از اساس دستخوش دگرگونی می شود، بلکه خود دارو نیز به عنوان یک کالا ماهیتی کاملا جدید بدست می آورد. ماهیتی که آن را به چیزی بیشتر از صرفا یک ماده مصرفی تبدیل می کند.
به نظر می رسد در حوزه دارو، داروها اختصاصی می شوند. بیشتر و بیشتر متفاوت می شوند و به شخص بیمار بر می گردند. این پیش بینی هست که من می کنم و شاید در یک دهه آینده ما مثلا یک نوع پاراستامول یا یک نوع مسکن نداشته باشیم. اشخاص با توجه به مشخصات فیزیکی و شیمیایی و فارماکو دینامیکی شان داروهای جدید و متناسب با خودشان دریافت می کنند. داروهای آینده در واقع ماشین های هوشمندی هستند که از یک طرف بیماری را تشخیص می دهند. از طرف دیگر به بیمار و پزشک اطلاع می دهند. در عین حال هم می توانند روی سلول ها و بافت ها کار انجام بدهند و هم می توانند حامل مواد خاصی (دارو) باشند که به طور اختصاصی برای فرد طراحی شده و دقیقا در محل مورد نیاز آزاد می شود. داروی آینده یک سامانه جامع خدمات درمانی است که درون بدن شخص تا رفع کامل بیماری و شاید حتی تا همیشه بماند.
– به نظر شما انقلاب صنعتی چهارم چه تاثیری روی اقتصاد دارو در ایران می گذارد؟آیا واردات دارو همچنان ادامه و توسعه خواهد یافت یا دورنمایی برای کنترل آن دیده می شود؟
طبیعتا انقلاب صنعتی چهارم بواسطه آنکه یک تحول بنیادین در روش تولید است، صنعت دارو را هم مانند سایر حوزه های صنعتی تحت تاثیر قرار می دهد. این تاثیر بر جامعه ما بخصوص از این جهت حایز اهمیت است که ما ضعف های جدی و انکار ناپذیری در بحث زیرساخت و نیز منابع انسانی متخصص داریم. در عین حال همانطور که گفتم نه تنها ابزار تولید دارو، بلکه خود دارو هم تغییرات زیادی میکند. بنابراین به یک بیان اقتصادی، ما با محصولات تازه ای روبرو خواهیم بود که قابلیت تولید آنها فعلا در کشور وجود ندارد. قاعدتا نیاز ما به واردات پابرجا می ماند.
اما همچنان این فرصت بویژه برای شرکت های دانش بنیان وجود دارد تا با کسب آگاهی های درست، وارد این حوزه بشوند. نقطه مقابل واردات همیشه تولید داخلی است. این استعداد برای ورود به جریان تولید در انقلاب صنعتی چهارم وجود دارد که اگر محقق شود طبیعتا نیاز ما به واردات دارو کاهش می یابد. اما، به نظر من، چشم انداز دست کم ۵ سال پیش رو برای این منظور امیدبخش نیست و ما بیش از پیش به واردات دارو وابسته خواهیم شد.
تاثیر انقلاب صنعتی چهارم بر صنعت دارو کاملا به سیاست های کلان کشور بستگی دارد چون معمولا این هزینه ها توسط دولت باید پرداخت بشود. چون هفتاد تا هشتاد درصد افراد در ایران بیمه هستند شاید در صنعت دارو کندتر از سایر حوزه ها اتفاق بیافتد ولی خب در برابر رشد و نمو تکنولوژی نمی شود مقاومت کرد. پیش بینی ما این هست که در صورت توسعه و بسط این فناوری ها در دنیا حتما به زودی شاهد ورود داروهایی که در اثر انقلاب صنعتی چهارم پدیدار شده اند به کشور خواهیم بود.

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار