ساخت و ساز در اطراف برج‌های کبود مراغه، بتون‌ریزی روی سقف این برج‌های سلجوقی حتی در سال‌ها قبل و مغازه‌هایی که احتمالا مدتی دیگر می‌توانند درهای کسب و کارشان را به روی این برج‌های تاریخی باز کنند، چندین سال است دوستداران میراث فرهنگی مراغه را دل‌نگران کرده و موجب شده تا بارها نسبت به این وضعیت هشدار دهند.

تاریخ انتشار:۱۳۹۶/۰۸/۰۵ - ۱۰:۳۸ کد خبر : 2852

به نظر می‌رسد این هشدارها تا امروز به جائی نرسیده‌اند، به اندازه‌ای که مهم‌ترین و قدیمی‌ترین برج‌های مراغه، آخرین ضربه‌ای که می‌خورد از پُتک‌های یک کارگر است تا شاید بتواند بخش گالوانیزه مندرس شده روی سقف را جدا کند، اما متولیان میراث حتی می‌گویند آن پتک هم کارساز نبوده است.

یعقوب طالبی، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان مراغه در این زمینه به ایسنا توضیح می‌دهد: در دهه پنجاه، پوشش گالوانیزه گنبد کبود روی دیواره بتونی گنبد اجرا شده بود، در ادامه با توجه به وضعیت نامناسب و تخریب بخش‌هایی از آن، که باعث شده بود بخش اعظم بارش‌ها به داخل گنبد هدایت شود، اصلاح سقف و پوشش در دستور کار اداره میراث فرهنگی مراغه قرار گرفت.

‌او با اشاره به مندرس بودن پوشش گالوانیزه و نیازی که برای تعویض اضطراری سقف بود، ادامه می‌دهد: با تأمین اعتبار، پروژه آغاز شد. اما با آغازِ کار، متوجه شدیم وضعیت روی سقف بسیار بدتر از چیزی است که فکر می‌کردیم. دیواره در دو بخشِ رینگِ بتنی و مصالح آجری بود، بنابراین باید با مصالح مدرن، مناسب و براساس نظر شورای فنی استان، این سازه ایجاد می‌شد.

وی با بیان این‌که اکنون مجموعه‌ی گنبد کبود با پوشش بتنی مستحکم به طور موقت ایجاد شده است، ادامه می‌دهد: بخش ناهمگن در سقف را برداشته‌ایم و یک زیرساز یکنواخت ایجاد کرده‌ایم. زیرسازی گنبد که از ۱۳۲۰ در یک فضای بتنی وجود داشت. در این پروژه اصلاح مصالح مدرنی که سازوکار بیشتری دارند، استفاده می‌شود.

او با تاکید بر این‌که پرتنش‌ترین مصالح با آجر، فولاد و بتن است، ادامه می‌دهد: این مصالح درصد تخریب بسیار بالایی دارند. در گذشته ایتالیایی‌ها می‌توانستند کارهای بهتری انجام دهند، اما در حال حاضر این کار نیز کم نقص است.

پتکِ کارگر نتوانست حتی چند سانتی‌متر را جدا کند

وی درباره‌ی وضعیت گنبد بعد از اشتباه کارگر پیمانکار پروژه می‌گوید: برای ایجاد پوشش جدید باید دیواره بتنی تخریب می‌شد، از سوی دیگر در زمان کار حساسیت‌های موجود در تخریب توده بتنی گنبد به پیمانکار گوشزد شده بود. اما به دلیل سختی بتن استفاده شده در گنبد، یکی از کارگران با نیت برش بخشی از بتن، متاسفانه لحظاتی از پتک استفاده کرده که با دخالت سریع عوامل میراث فرهنگی شهرستان این اقدام متوقف شد.

طالبی با بیان اینکه پس از بروز این اشتباه هرچند حدود ۱۵ ضربه توسط کارگر بر گنبد زده شده بود، اما پیمانکار خلع ید شد، ادامه می‌دهد: با این وجود حتی یک سانتی‌متر نیز به بنا آسیب وارد نشده بود، چون ما برای تخریب سقف آن را با گرانیت‌برد تخریب کردیم. پتک هیچ کارایی روی دیوار نداشته است و نتوانسته بود حتی ۱۰ سانتی‌متر از آن را از فضا جدا کند.

او تاکید می‌کند: پس از این حادثه پیمانکار و عوامل از محوطه اخراج و از پیمانکار خلع ید شد و بعد از گذشت ۱۰ روز، با انتخاب یک پیمانکار جدید برداشت بخش بتنی با حوصله و دقت انجام شد تا سریعا ایجاد پوشش مناسب قبل از شروع نزولات جوی انجام شود.

پرونده ساخت مجتمع‌های تجاری اطراف مراغه را از سازمان میراث فرهنگی جویا شوید

 مشکلات در اطراف گنبد کبود مراغه کم نیستند، ساخت مجتمع تجاری در نزدیکی گنبد و طرح‌های تجاری در این منطقه که در هر صورت برج‌های مراغه را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. در روزهای ابتدایی حضور بیل‌های مکانیکی‌ و جرثقیل‌ها در فاصله‌ صد متری «برج ‌مقبره‌های کبود و مدور» مراغه در آذربایجان شرقی و در حدود یک سال گذشته، حتی محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری هم در نامه‌ای به رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی نسبت به ادامه‌دار بودنِ آن ابراز نگرانی کرد و خواسته بود تا نخست مطالعات باستان‌شناسیِ حریم این برج‌های تاریخی انجام شود.

اما قضیه فقط به همین مجتمع تجاری کبود ختم نمی‌شد، بلکه ساخت مغازه‌هایی در حریم ۲۵ متری گنبدهای مراغه خود طرح دیگری بود، که طالبی هر نوع پاسخ درباره‌ی آن را به مسئولان معاونت میراثفرهنگی سازمان میراث‌فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری واگذار می‌کند.

او در پاسخی کوتاه می‌گوید: محوطه‌سازی و آزادسازی پیرامون گنبد کبود به سال ۸۰ برمی‌گردد. ساخت و سازها در ضلع جنوبی تمام شده و سازه بعدی در ضلع غربی متصل مانده است. سال ۸۸ اولین اعتراض‌ها مطرح شد، نقشه را به میراث فرهنگی ارائه دادند تا ببینیم آیا در حریم قرار دارد یا خیر. سازمان میراث فرهنگی امروز درگیر این موضوع است اما برای حفاری و پارکینگ قصد خاکبرداری داشتند که تا همین امروز کار متوقف است.

وی ساخت و ساز در اطراف برج گنبد مراغه را یک بحث بیش از ده ساله می‌داند که فقط به شهرستان مراغه مربوط نیست و می‌گوید: این اتفاق امروز در کل کشور مطرح شده است.

مطالب مرتبط

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار