از ابتدای پیدایش علم در جهان با تعریف مشخص همواره دانشمندان در تلاش بودند تا با استفاده از پیشرفت تکنولوژی امکانات رفاهی بیشتری برای زندگی بشر فراهم کنند تا انسان‌ها بتوانند هرچه بیشتر از زمان‌ خود بهره ببرند و تجربه آسایش بیشتری داشته باشند.

تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۰۸/۲۲ - ۱۶:۳۵ کد خبر : 87862

پوریا مستغنی

کارشناس مدیریت شرایط اضطراری

پایگاه خبری تحلیلی راه مردم : از ابتدای پیدایش علم در جهان با تعریف مشخص همواره دانشمندان در تلاش بودند تا با استفاده از پیشرفت تکنولوژی امکانات رفاهی بیشتری برای زندگی بشر فراهم کنند تا انسان‌ها بتوانند هرچه بیشتر از زمان‌ خود بهره ببرند و تجربه آسایش بیشتری داشته باشند. همچنین دانشمندان تلاش نمودند تا این علوم هرچه بیشتر در راستای گسترش صلح در دنیا مورد استفاده قرار بگیرد. بر همین مبنا روز۱۰ نوامبر مصادف با ۱۹ آبان به عنوان “روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه” نامگذاری شده است. به مناسبت این روز و هفته ترویج علم موضوع “مدیریت شرایط اضطراری در پرتو انقلاب صنعتی چهارم” مورد بررسی قرار گرفته است.

در دنیا سالانه هزینه‌های بسیار هنگفتی برای مقابله با خسارات و آثار سوانح طبیعی و عواقب آن در نظر گرفته میشود. بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد پیش‌بینی میشود میزان خسارات ناشی از سوانح طبیعی نیز در دنیا رو به افزایش می‌باشدو با توجه فراوانی و مبالغ هنگفت قابل چشم پوشی نبوده و نیاز به برنامه‌ریزی‌های کلان براساس تکنولوژی‌های روز دارد. این خسارات محدود به خسارات مادی نیست و رنج انسان‌ها پس از بروز سوانح طبیعی به صورت معنوی هرگز قابل اندازه‌گیری نیست.

خسارات ناشی از آسیب‌پذیری شهرها و شهروندانی است که در معرض بروز سوانح هستند و به دلایل مختلف از جمله پایین بودن سطح دانش، نبود زیرساخت‌های لازم، عدم استحکام کافی و عدم آمادگی لازم برای مواجهه با سوانح میباشد. یکی از دلایل اصلی آسیب‌پذیری، عدم وجود اطلاعات دقیق و موثق و بر خط برای اتخاذ تصمیم‌های صحیح و به موقع میباشد. بر اساس اصول مدیریتی در سطوح مختلف نیاز به اطلاعات مهم‌ترین رکن و مبنای تصمیم‌های صحیح میباشد. امروزه با پیشرفت دانش و استفاده از دانش روز امکان جمع‌آوری اطلاعات به صورت لحظه‌ای و مدیریت بر اساس داشبوردهای موجود و اطلاعات دقیق میسر گشته است.

در دهه‌های اخیر پیشرفت تکنولوژی کامپیوتر و ورود اینترنت به اشکال مختلف تا حدود زیادی شیوه‌های مدیریتی و روابط بین افراد را دستخوش تغییر قرار داده است. تمامی این اتفاقات را با تعریف متخصصین امر میتوان در قالب انقلاب صنعتی سوم جای داد. اما امروزه در آستانه شروع سال ۲۰۲۰ میلادی و همچنین شواهد موجود و گزارش مجمع جهانی اقتصاد جهان در حال ورود به عصر جدیدی با عنوان انقلاب صنعتی چهارم میباشد. این عصر همانگونه که از قبل نیز پیش‌بینی میشد تغییرات قابل توجهی را در تمامی زمینه‌های زندگی بشر ایجاد خواهد نمود.

در میان همه ارکان انقلاب صنعتی چهارم آنچه به موضوع مدیریت شرایط اضطراری بیش از سایر موارد مرتبط است، فناوری‌های نوین از قبیل هوش مصنوعی، هواپیماهای بدون سرنشین، ربات‌ها، ماهواره‌ها، سنسورهای متنوع و دیگر تکنولوژی‌ها است که با کمک الگوریتم‌های پیشرفته در شرایط اضطراری که دقیقه‌ها و حتی ثانیه‌ها میتواند منجر به تلفات جانی شود، فرصت‌های طلایی را  برای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری صحیح و براساس اطلاعات دقیق برای مدیران فراهم می‌آورد. به عنوان مثال میتوان به قابلیت‌های فراوان شبکه تلفن همراه که پوشش فراوانی در شهرها داتشه و تقریبا در تمام نقاط گسترش یافته اشاره نمود. در جهان حدود ۶ میلیارد کاربر تلفن همراه وجود دارد که اکثر آنها به شبکه سراسری اینرتنت نیز متصل هستند. این فراوانی و این گستردگی خود نوعی زیرساخت قابل اتکاء برای تمام اضلاع مدیریت شرایط اضطراری محسوب میشود.

از آنجایی که دسترسی به اطلاعات صحیح از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و اولین قدم در مدیریت صحیح میباشد، به نظر میرسد برخی قوانین و زیرساخت‌ها برای دسترسی به اطلاعات نیازمند تغییر میباشد. به عنوان مثال انواع جدیدی از توافقنامه‌های “اشتراک شیشه ای اطلاعات در شرایط اضطراری” می توانند باعث کاهش تأخیرها و بهبود هماهنگی شوند و تصمیمات ضعیف گرفته شده از داده های منسوخ، نادرست، غیرقابل دسترسی و ناقص که به مجموعه‌ای از مضرات قابل پیشگیری کمک می‌کند، می‌تواند بطور قابل توجهی کاهش یابد.

با توجه به اینکه قوانین عادی در زمان شرایط اضطراری مشکلاتی را برای مدیران ایجاد مینماید قوانین جدید میبایست بر اساس نیازهای شرایط اضطراری تدوین شده و وظایف دستگاه ها و افراد را مشخص نماید و نقش و جایگاه مشخصی برای تکنولوژي های جدید و ابزارهای کمک به تصمیم‌سازی برای مدیران در شرایط اضطراری پیش بینی نماید. ذخیره اطلاعات توزیع شده در جامعه و دسترسی به آنها با قوانین از پیش تعیین شده می‌تواند راهی جدید برای آماده سازی برای سوانح طبیعی بعدی باشد.

ذخیره اطلاعات توزیع شده به این مفهوم است که قبل از وقوع یک سانحه، جامعه‌ای از ذینفعان عمومی، خصوصی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه محلی مجموعه‌ای از دارایی‌های دانش معمولاً بدون اشتراک (مانند نقشه‌ها، گزارش‌های وضعیت، موجودی تجهیزات‌، ثبت‌ها و حتی اطلاعات شخصی را با رضایت موضوع داده) شناسایی می‌کنند. آنها موافقت می کنند تا با روش از پیش تعیین شده اطلاعات در هنگام شرایط اضطراری به اشتراک گذاشته شود با این شرط که شاخص‌های سوانح (مانند سطح خاص سیل ، سرعت باد یا آستانه های مقیاس ریشتر) به میزان از پیش تعیین شده رسیده باشند. هنگامی که این شرایط اتفاق بیفتد، مجموعه داده‌های از پیش تعریف شده برای ایجاد دارایی‌های دانش دقیق و به موقع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این جمع‌آوری اطلاعات نیاز به سیستم یکپارچه و به روزرسانی انلاین دارد که می‌بایست در زمینه‌های مشخص با استفاده از تکنولوژی‌های بروز گردآوری شود و در زمان بروز سوانح و با استفاده از قوانین مشخص در دسترس مدیران قرار گیرد.

یکی از مصادیق موضوع تکنولوژی‌های انقلاب صنعتی چهارم و در حوزه مدیریت سیل، در قدم‌های اولیه استفاده از سیستم های هوشمند جهت جلوگیری از آسیب سیل به شهروندان میباشد. به عنوان مثال سیستم‌های ماهواره‌ای و هوش مصنوعی میتواند وقوع سیل و امکان ایجاد خطر برای شهروندان را در منشاء تشکیل سیل آنالیز نموده و وقوع سیل را پیش‌بینی نمایند و براساس کلیه مشترکین تلفن همراه که در محدوده خطر قرار دارند اقدام به ارسال پیام مینماید.

همچنین با توجه به مسیرهای احتمالی سیل که توسط نرم افزارها مدل شده و تشخیص داده شده اند بلندگوهای شهری هشدار سیل را اعلام مینمایند و شهروندانی که احتمالا تلفن همراه نداشته و یا به انها توجه ننموده‌اند از وقوع سیل مطلع میشوند و به این ترتیب خسارات جانی به حداقل کاهش میبابد. این در حالی است در هیچ یک از این مراحل انسانها دخیل نبوده و جایی برای اشتباهات انسانی نیست. در فازهای بعدی و ماشین های هوشمند این پیام‌های اضطراری به خودروهای هوشمند نیز مخابره شده و راکبین از خطرهای احتمالی مطلع شده و محدوده خطر را ترک مینمایند. همچنین ماشین های بدون راننده با اطلاع از سیستم خود را از محدوده خطر احتمالی دور مینمایند و دیگر اسیبی به انسان نخواهد رسید.

بنابر پیشرفت تکنولوژی و سرعت نفوذ در جوامع بشری به نظر میرسد به زودی شاهد تغییرات بنیادین در حوزه مدیریت خواهیم بود.

مطالب مرتبط

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار