اصولاً دولت­ ها در عرصه روابط و مناسبات منطقه­ ای و بین­ المللی خود، سیاست­ ها و راهبردهای گوناگونی را جهت تامین اهداف و منافع ملی خود اتخاذ می­ کنند. جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلتیک،  ژئواستراتژیک و ژئوکالچر خود  همواره با سطحی از تهدیدات و محدودیت­ ها مواجه بوده، ولی در دو دهه اخیر به دلیل برنامه هسته ­ای صلح­ آمیز و سیاست منطقه­ ای­ با تحریم­ های سیاسی و اقتصادی مواجه شده ­است و راه برون­ رفت از وضع موجود، نیازمند تمهید و تدوین راهبردهای سیاست خارجی مناسب می­ باشد.

تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۰۸/۱۲ - ۱۴:۵۵ کد خبر : 87411

عضویت ج.ا.ا. در اتحادیه اقتصادی اوراسیا را می­توان گامی در جهت مقابله با یک جانبه­ گرایی سیاسی آمریکا و تقویت چندجانبه­ گرایی اقتصادی دانست، چرا که ایران برای مقابله با فشارهای حداکثری در شرایط تحریم اقتصادی و سیاسی نیازمند ائتلاف­ سازی در محیط­های پیرامونی خود دارد و با عضویت در پیمان­ها و اتحادیه ­های منطقه­ ای می­ تواند ضمن تامین اهداف سیاسی و امنیتی خود به متنوع سازی بازار و تامین نیازمندی­های اقتصادی و صنعتی خود بپردازد.  لذا عضویت در اتحادیه اقتصادی ارواسیا ضمن این­که برخی از نیازهای اقتصادی و صنعتی و کشاورزی کشور را تامین می­ کند، می ­تواند پلی جهت ارتباط با اروپا باشد که از بسترها و ظرفیت­های استانهای شمال و شمال­ غرب کشور نیز استفاده کند.

قرارداد تشکیل اولیه اتحادیه اقتصادی اوراسیا در ۲۹ می ۲۰۱۴ میان کشورهای روسیه، بلاروس و قزاقستان منعقد و جایگزین اتحادیه گمرکی اوراسیا شد و سپس کشورهای ارمنستان و قرقیزستان نیز به عضویت آن درآمدند. کشورهای عضو اوراسیا هم اکنون ۲۰ میلیون کیلومترمربع مساحت و حدود ۲۰۰ میلیون نفر جمعیت دارند که ۵.۲ درصد جمعیت جهان با ۲ تریلیون دلار ،۳٫۲ درصد تولید ناخالص داخلی جهان را در اختیار دارند. درباره اهداف این اتحادیه اقتصادی می‌توان به تسهیل تجارت، ایجاد بازار مشترک در حوزه کشورهای CIS، حذف تدریجی قوانین گمرکی در داخل اتحادیه، برقراری تعرفه خارجی مشترک در میان کشورهای عضو و هماهنگ ­سازی تشریفات گمرکی اشاره کرد.

ایران در سال ۱۳۹۵ به کمیسیون اقتصادی اتحادیه اوراسیا پیشنهاد ایجاد یک منطقه آزاد تجاری میان ایران و این اتحادیه را مطرح کرد که از جانب اعضای آن نیز مورد استقبال قرار گرفت و طی دو سال مذاکرات متعدد و ارزیابی کمی و کیفی اقلام و میزان تعرفه ترجیحی آنها، بالاخره این موافقتنامه در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ در شهر آستانه قزاقستان به امضا رسید. این توافق که بعد از دو سال مذاکره به نتیجه رسیده، از ۵ آبان ۹۸ ماه اجرایی ‌شد. قرار است موافقت­نامه تمام عیار تجارت آزاد با اوراسیا امضا شود و از سه سال دیگر تقریبا تمام کالاها مشمول کاهش تعرفه خواهند شد. براساس این موافقتنامه، ایران از اتحادیه اقتصادی اوراسیا امتیازات گمرکی خاصی دریافت کرده و کشورهای این اتحادیه هم این امکان را خواهند داشت تا حجم صادرات خود به ایران را تا ۷۵ درصد افزایش دهند. ایران نیز می‌تواند با امتیازاتی که دریافت می‌کند، صادرات کالاهای خود به مقصد پنج کشور اوراسیایی را تا چند برابر افزایش دهد.

این امتیازات ۵۰۲ قلم کالاهای مختلف در حوزه‌های مواد غذایی، مواد مصرفی شیمیایی، محصولات ساختمانی، صدور خدمات فنی و مهندسی، محصولات صنعتی و محصولات کشاورزی از سوی اتحادیه اورآسیا و ۳۶۰ قلم کالا در همان موارد مشابه را از سوی ایران شامل می‌شود که در مجموع کل اقلام مشمول در موافقتنامه به ۸۶۲ مورد می‌رسد.

با پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا، ایران به عنوان پل ارتباطی برای اتصال به بازار اوراسیا و خاورمیانه تبدیل خواهد شد. بیش از ۴۰ کشور و سازمان بین المللی از جمله چین، اندونزی، کره جنوبی، هند، مصر، صربستان و حتی برخی کشورهای حوزه آمریکای لاتین برای فعالیت در چارچوب این اتحادیه اعلام آمادگی کرده اند.

پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اورآسیا منجر به جهش بزرگی در صادرات  نفتی و غیرنفتی ایران خواهد شد و می­تواند نقش موثری در عبور ایران از تحریم­های اقتصادی ایفا کند.  همگرایی منطقه‌ای تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر ثبات و امنیت اقتصادی دارد و به دلیل نزدیکی و دسترسی کشورمان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا، امکان گسترش همکاری‌ها در بخش­های مختلف اقتصادی، سیاسی، بانکی، حمل و نقل و خدمات فنی و مهندسی فراهم است.

همچنین همکاری در حوزه انرژی با کشورهای منطقه اوراسیا برای ایران از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از سوی دیگر ایران نقش کلیدی در شاه راه‌های موجود منطقه یعنی جاده ابریشم، راه‌آهن سراسری آسیا، تراسیکا و کریدور شمال و جنوب دارد. اقتصاد ایران و کشورهای حوزه آسیای مرکزی و قفقاز از توان هم‌تکمیلی جدی برخوردارند و با توجه به عضویت این کشورها در سازمان همکاری اقتصادی (اکو) هم پوشانی و هم­افزایی ایجاد خواهد شد.

ارمنستان تنها کشور عضو اتحادیه اوراسیا است که با ایران مرز زمینی دارد که عامل بسیار مهمی است و باید از این فرصت استفاده کنیم و مسیر ارمنستان-ایران به­عنوان یک جاده ترانزیتی برای انتقال کالاهای ایران به اتحادیه اورآسیا که برای ما اهمیت بسیاری دارد، برای همگان معرفی شود.

با توجه به تنوع بازار و تنوع منابع موجود در کشورهای عضو این اتحادیه پیوستن به آن یک فرصت قابل توجه برای اقتصاد ایران ایجاد می­ کند و می ­توان از این طریق بخشی از اثر تحریم­ها را جبران کرد و مضاف بر آن، ظرفیت‌های ترانزیتی و تجارت کالا از طریق ایران می­تواند جایگزینی برای درآمدهای نفتی که تحریم شده­ است، باشد.

مطالب مرتبط

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار