طار انقلاب های صنعتی پس از ۲۶۰ سال به چهارمین ایستگاه خود رسیده است. قطار اینبار، برخلاف گذشته، در ابتدای ورودش به ایستگاه سوت بلند و هشدار دهنده ای را به صدا در آورده است. چهارمین عصر از دوران انقلاب های صنعتی فرا رسیده است. انقلابی تمام عیار که نه فقط صنعت و فناوری، بلکه خود ما انسان ها را نیز به شکلی تمام عیار متحول می سازد؛ انقلابی عظیم که تحولات اجتماعی متعاقب آن شگفت انگیزتر از هر زمان دیگری هستند.

تاریخ انتشار:۱۳۹۸/۱۰/۱۰ - ۱۵:۳۹ کد خبر : 90563

پایگاه خبری تحلیلی راه مردم :                 انقلاب صنعتی چهار   تحول تولید یا تولید تحول

نسیم نجیمی – کارشناس ارشد مدیریت تولید

قطار انقلاب های صنعتی پس از ۲۶۰ سال به چهارمین ایستگاه خود رسیده است. قطار اینبار، برخلاف گذشته، در ابتدای ورودش به ایستگاه سوت بلند و هشدار دهنده ای را به صدا در آورده است. چهارمین عصر از دوران انقلاب های صنعتی فرا رسیده است. انقلابی تمام عیار که نه فقط صنعت و فناوری، بلکه خود ما انسان ها را نیز به شکلی تمام عیار متحول می سازد؛ انقلابی عظیم که تحولات اجتماعی متعاقب آن شگفت انگیزتر از هر زمان دیگری هستند. قدرت تاثیرگذاری و دگرگون سازی صنعت چهار به قدری زیاد است که هیچ عرصه و زمینه ای، حتی خود انسان، از نفوذ همه جانبه آن مبری نخواهد ماند.

انقلاب های صنعتی با روح تولید پا به عرصه وجود گذاردند. بشر در عصر انقلاب های صنعتی با تولید بیش از هر عامل دیگری تعریف می شود. اگر تولید را حذف کنیم، انقلاب صنعتی هم دیگر معنایی ندارد؛ زندگی معنایی ندارد. تا دیروز، تولید کالا و خدمات یا به عبارتی ایجاد و توسعه فناوری ها با هدف ارایه کالاها و خدمات نوین با هدف بالا بردن تنوع ابزارها و بهتر کردن کیفیت زندگی بشر بواسطه گسترش دسترسی ها و کنترل های ما روی منابع محیطی مان بود. به این ترتیب، در عمل هر دوره از انقلاب صنعتی در واقع تحول تازه ای در عرصه تولید بود؛ منابع انرژی تازه، تکنیک ها، ابزارها و مواد جدید و خلاصه عرضه و تقاضا و بازار و تولید و مصرف تازه.

بیش از دو قرن است که به این تازگی ها عادت کرده ایم. همیشه انتظار کالاها و خدمات تازه تر را می کشیم و دیگر تعجب زیادی هم نمی کنیم وقتی اتفاق تازه ای رخ می دهد. انقلاب صنعتی برای ما همیشه به معنای تحول تولید بوده است. این تازه ها روی زندگی ما تاثیرات زیادی گذاشته اند. انسان سال ۱۹۲۰ با انسان سال ۲۰۲۰ تفاوت های زیادی دارد. سالم تر است، شهری تر است، متصل تر است و البته با مشکلات و معضلات خاص خودش هم درگیرتر است.

تولید در عصر صنعت ۴

سوت قطار انقلاب صنعتی اینبار نوای دیگری دارد. این انقلاب تازه به بار نشسته و به سرعت به هر رکن و جنبه ای از زندگی ما و حتی به درون خود ما نفوذ می کند و همه چیز را متحول می کند. انقلاب صنعتی چهارم مانند اسلاف خود دیگر صرفا تحولی در تولید نیست؛ انقلاب صنعتی چهارم دست به کار تولید تحولات عظیم و باورنکردنی شده است. هر آنچه از تولید می دانید تغییر می کند. در یک بازه ده ساله تولید دیگر هیچ شباهتی به قبل نخواهد داشت. برای درک این رویداد شگفت انگیز باید بینش مان درباره خودمان، محیط پیرامون مان و حتی ابزارهای مان را بازنشانی کنیم. باید بفهمیم در عصر اختلال نامتعارف، عصر رجعت معجزات، دقیقا چه رخدادهایی برای مان رقم می خورند و ما باید چه کار کنیم.

آینده تولید به شدت با امروز متفاوت است. مصرف کنندگان خواستار محصولات و خدمات شخصی سازی شده ای هستند که در کمترین زمان آماده شوند. رقابت بر سر تطبیق با این نوع مشتریان است. تازه واردها با چابکی هرچه تمام تر برای بدست آوردن سهم هرچه بیشتر از بازارهای نوظهور حرص می زنند. تولید کنندگان فردا نمی توانند با همان شدت و به همان میزانی که نسل های پیشین منابع را مصرف می کردند منابع را مورد مصرف قرار دهند. انقلاب صنعتی چهارم با بهره گیری از قدرت ترکیبی فناوری های دیجیتالی، فیزیکی و بیولوژیکی، راهکارهای تازه ای را برای افزایش رقابت پذیری پیش روی مان قرار داده که عملا به جای آنکه صرفا تولید را متحول کند، به شکلی همه جانبه در حال تولید تحول است.

ماهیت تحول در حال تولید

تولید در انقلاب صنعتی چهارم تغییر کرده است. این بدان معنی نیست که ارکان اساسی تولید تغییر کرده اند بلکه به معنای ورود آنها به سطح مفهومی و عملیاتی تازه ای است. تولید به بیان ساده به معنای تهیه کالا و خدمات مورد نیاز با استفاده از منابع و امکانات موجود است. پس هر فعالیت تولیدی مشتمل بر انجام سلسله اقداماتی است که برای تبدیل منابع به کالاهای مورد نیاز صورت می گیرد. تولید از یکسو انرژی را به عنوان ورودی دریافت کرده و بر پایه تصمیم ها و تقاضاهای انسانی، ابتدا تکنیک خاصی را توسعه داده، بعد ابزار مناسب برای به کار بردن آن تکنیک را درست کرده و در نهایت ماده ای که تولید باید با آن انجام شود را به فرایند اضافه می کند. به این ترتیب کالای تازه ای شکل می گیرد و بواسطه مدیریت تولید به دست مصرف کننده می رسد. در خصوص تولید خدمات هم کلیات به همین شکل است.

انقلاب صنعتی چهارم در اصطلاح عصر “سیستم های سایبر فیزیکی”، تصمیم های الگوریتمی، ماشین های یادگیرنده و اقتصادهای دیجیتالی است. شرایطی بوجود آمده که از آن طریق سیستم های فیزیکی و بیولوژیکی با هم ادغام شده و بر یک بستر ارتباطی دیجیتالی بسیار پر ظرفیت و پر سرعت به هم متصل می شوند. این را مثلث صنعت ۰/۴ می نامند. اکنون دوران رونق سایبری است؛ دورانی که در آن نه فقط ماهیت تکنیک، ابزار و محصول تغییر می کند، بلکه برای اولین بار خود انسان هم در ترکیب با ماشین های یادگیرنده دستخوش تغییراتی بی سابقه می شود.

انقلاب صنعتی چهارم با تکیه بر فناوری هایی همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، واقعیت افزوده، یادگیری ماشینی، دوقلوهای دیجیتال، کلان داده، زنجیره بلوکی و … فضای تولید را به سمت و سویی پیش می برد که از یکسو نقش انسان را در اتخاذ تصمیم های مربوط به تولید کمتر کرده و از سوی دیگر با متصل کردن تمام ارکان تولید به یک بستر ارتباطی پر ظرفیت، تولید را یکپارچه می کند. در عین حال، دسترسی به داده کلان درباره نهاده های تولید، همراه با توانمند شدن جریان برای تحلیل داده ها، تحولات عمده ای هستند که در این فضا رقم می خورند. از ابتدای سمت تقاضا گرفته تا انتهای سمت تولید همه چیز زیر و زبر می شود.

در انقلاب صنعتی چهارم تولید شخصی می شود؛ نقش انسان در فرایند تولید روز به روز کمتر می شود؛ ماشین ها نه فرامین انسانی، بلکه فرامینی را اجرا می کنند که برآمده از تحلیل کلان داده و واکنش هایی است که براساس روش های یادگیری ماشین از خود بروز می دهند؛ ما دیگر انتخاب کننده نخواهیم بود بلکه به عناصر انتخاب شونده توسط ماشین ها مبدل می شویم؛ کالا و خط تولید مستقیم با هم مرتبط می شوند؛ کارخانه های کوچک و متوسط یکی پس از دیگری برچیده می شوند چرا که روش های تولید افزودنی مانند چاپ سه بعدی روز به روز عمومیت بیشتری می یابند؛ زنجیره تامین تغییر می کند؛ خبری از انبارهای قطعات یدکی نیست؛ سفارش مستقیم از مبدا آن دریافت می شود؛ اتلاف انرژی به کمترین میزان خود می رسد. خلاصه تولید از هر زمان دیگری بهره ور تر می شود و هیچ شباهتی به قبل نخواهد داشت.

سرمایه گذاری برای توسعه زیرساخت های تولید یا مثلا به روز کردن آنها براساس رهیافت های گذشته، به شکست های جبران ناپذیری می انجامد. انقلاب صنعتی چهارم نه یک تهدید بزرگ، بلکه یک فرصت بزرگ برای تحول است. باید از سر راه این سونامی بزرگ کنار رفت. باید حالا که فرصت هست آن را آموخت. تولید، شریان حیات یک جامعه است. دیگر آنچیزی نیست که می شناختیم. تولید حالا چنان هوشمند و توانمند شده که هیچکس را یارای مقابله با آن نیست.

این قطار سرکش دیگر روی ریل های برنامه ریزی شده ما حرکت نمی کند؛ حالا خودش تصمیم می گیرد چطور و از چه مسیر به کدام جهت برود. ما بر سر دوراهی بودن و نبودن ایستاده ایم؛ بر سر تصمیم که دوام بیاوریم یا با از دست دادن منابع مان برای همیشه از صحنه محو شویم. قطار تولیدمان را متحول کنیم یا قطاری برای تحول تولید کنیم؟

نظر شما

دسترسی سریع به آرشیو روزنامه

  • دسترسی سریع

  • پربازدید ترین ها

    آخرین اخبار